Tłumaczenia techniczne to trudna praca, która wymaga dużej wiedzy oraz umiejętności. W formie pisemnej obejmuje przede wszystkim przekłady różnych dokumentów i umów. Jak jednak wygląda ustne tłumaczenie techniczne i w jakich branżach jest wykorzystywane? Wbrew pozorom takich dziedzin jest naprawdę dużo.
Tłumaczenia ustne — rodzaje
Warto na wstępie wyjaśnić, na czym polegają tłumaczenia ustne, a dokładnie, jakie wyróżniamy ich rodzaje. Dwie główne formy takiego przekładu to symultaniczna oraz konsekutywna. Pierwsza to tłumaczenie odbywające się w tym samym momencie, w którym wypowiadane są słowa w języku źródłowym. Ustny tłumaczenie konsekutywne polega z kolei na tłumaczeniu krótkich fragmentów wypowiedzi.
Inne rodzaje tłumaczeń ustnych to tłumaczenia konferencyjne, kabinowe, symultaniczne, konsekutywne, szeptane, liaison czy a vista. Niektóre z nich to po prostu inne formy podstawowych typów przekładu ustnego. Tłumaczenie szeptane jest symultaniczne, ale przeznaczone zwykle dla jednego słuchacza, a tłumaczenie liaison to przekład zdania po zdaniu. Praktycznie każda z tych form jest wykorzystywana w wielu branżach. Dlatego ustne tłumaczenia techniczne wcale nie są taką rzadkością, jak mogą się wydawać.
Ustne tłumaczenie techniczne — kiedy i gdzie się je stosuje?
W dużym uproszczeniu można stwierdzić, że ustne tłumaczenia techniczne stosuje się w każdej branży. W większości gałęzi przemysłu wykorzystuje się specjalistyczne, typowe dla konkretnej dziedziny słownictwo. Na tym właśnie opiera się język tłumaczenia tekstów technicznych — na zaawansowanym, wyspecjalizowanym słownictwie.
Zatem wszędzie tam, gdzie pojawia się specjalistyczne słownictwo, nieodzowna okazuje się pomoc wykwalifikowanego tłumacza. Nawet jeśli zna się język obcy na poziomie komunikatywnym, czy to angielski, niemiecki, czy mniej popularny włoski, zwykle nie wystarcza to do zrozumienia i przekazania informacji związanych bezpośrednio z omawianą sprawą techniczną. Szczególnie w sytuacji na żywo, czyli właśnie podczas tłumaczenia ustnego.
Tłumaczenia ustne z technicznych branż przydają się w wielu sytuacjach. Wykorzystuje się je przede wszystkim podczas spotkań biznesowych z zagranicznym partnerem, ale także w czasie negocjacji, konferencji, warsztatów czy targów. Wszędzie tam, gdzie uczestnicy posługują się mową, a nie spisanymi dokumentami. W zależności od rodzaju, rangi oraz wielkości wydarzenia, wykorzystywane są różne formy tłumaczenia ustnego.
Podczas spotkań w mniejszym gronie, kiedy jedna lub dwie osoby posługują się językiem obcym, wystarczy przekład szeptany. Rozmowy w większej grupie czy spotkania z całym zespołem to zwykle zadanie dla tłumacza konsekutywnego. Duże, międzynarodowe konferencje, na których odbywają się prelekcje i wykłady, często wykorzystują tłumaczenia kabinowe — jest to jedna z najtrudniejszych form w przekładzie ustnym. Wymaga współpracy dwóch osób, które zmieniają się co 10-15 minut oraz wspierają się nawzajem.
Oczywiście przekład techniczny dotyczy także spisanych materiałów, obejmuje on na przykład tłumaczenia instrukcji, a także umów, dokumentacji technicznej, przetargowej i wielu innych tekstów. Tłumaczenia pisemne to jednak równie szerokie temat jak te w wersji ustnej, zasługujący na osobne wyjaśnienie.
Najpopularniejsze branże
Choć tłumaczenia techniczne w wersji ustnej mają zastosowanie w niemal każdej branży, można wyróżnić kilka z nich, które wymagają takiego przekładu najczęściej. Należą do nich:
- IT,
- przemysł,
- inżynieria,
- medycyna i chemia,
- energetyka,
- elektronika i elektrotechnika,
- budownictwo,
- mechanika i robotyka,
- architektura i geodezja,
- telekomunikacja.
Są to branże, w których praca wymaga wiedzy i znajomości odpowiedniego słownictwa. Z tego powodu tłumaczenia pisemne i ustne w takich dziedzinach, nie są łatwym zadaniem. Często niezbędna okazuje się pomoc profesjonalisty, ponieważ przekład musi być rzetelny, dokładnie oddawać sens wypowiedzi w języku źródłowym i przebiegać płynnie, aby nie zakłócać komunikacji. Tylko doświadczony tłumacz daje gwarancję, że obie strony dobrze się zrozumieją i żadna istotna informacja nie zostanie utracona na drodze tłumaczenia.
Warto wspomnieć, że przekład techniczny to zarówno tłumaczenia zwykłe, jak i poświadczone. W jakich sytuacjach stosuje się dany typ? Zależy to od kilku czynników, a im bardziej oficjalne spotkanie lub wydarzenie, tym bardziej przydaje się pomoc tłumacza przysięgłego, choć nie jest to reguła podparta prawem. Zwykła rozmowa, na przykład z zagranicznym inwestorem odwiedzającym dane miejsce pracy, rzadko kończy się negocjacjami, ustaleniami warunków umowy czy choćby omawianiem specyfiki branży. Zawsze warto jednak korzystać z pomocy tłumacza z wieloletnim doświadczeniem.